Onderweg in Turkmenistan

Turkmenistan is een politiestaat, een toeristenvisum is moeilijk te verkrijgen en niet te betalen. Een transitvisum is eenvoudiger maar bestaat maar uit vijf dagen. Vijf dagen voor 500 kilometer. Onder 'normale' omstandigheden is dit zwaar maar zeker te doen met onze bepakte fietsen. Niets in Turkmenistan is echter normaal, onze Lonley Planet is er duidelijk over: “Only the insane or deeply unfortunate find themselves in Ashgabat in July and August, when the temperature can push 50 C.”
Niet alleen de hoge temperaturen boezemden ons angst in, ook de harde wind die altijd vanuit het noordoosten schijnt te blazen en de schorpioenen, slangen en giftige spinnen die in de woestijn schijnen te leven deden ons meermaals nadenken of wij dit wel een leuke uitdaging zouden vinden. We hadden met elkaar afgesproken het tot Mary (anderhalve dag fietsen) te proberen en anders een bus, trein of truck te pakken.

Dag 1: Dinsdag 14 juli 2009
Afstand: 101 km (Sarakhs/Sarahs - 10 km voor Hanhowuz)
Tijd: 6 uur en 23 minuten
Gemiddelde: 15,8
Om 7.50 stonden we gespannen bij de Iraans-Turkmeense grens. Om 8.00 uur ontmoetten we Tobias en Nicole, 2 fietsers uit Oldenburg, Duitsland. Ook zij durfden de uitdaging aan en zijn blij ons te zien. We spreken af om Turkmenistan samen te doorkruisen. De harde wind kunnen we met z'n 4-en beter aan dan met z'n 2-en en het is veiliger om met elkaar te fietsen en te camperen.
Zo gezegd zo gedaan, na veel controle van gezicht en paspoortfoto aan de Iraanse kant en veel papierwerk en scans aan de Turkmeense kant staan we na een krappe drie uur, zonder hoofddoek, in Turkmenistan! Heerlijk om de wind weer door mijn haren te voelen!
De wind is zacht, de zon schijnt fel en met z'n 4-en hebben we al snel een aardig ritme. Omdat de asfaltweg naar Mary een omweg betreft van 50 km besluiten we bij Ata de 'shortcut' richting Hanhowuz over een gravelweg te nemen. Deze gravelweg werd echter al snel een gravelweg met kuilen en om het nog een tikkeltje zwaarder te maken waren er hele stukken gravel verdwenen in het zand en moesten we onze fietsen af en toe zelfs voortduwen. Het was zwaar, het was warm maar de adrenaline en de spanning in onze lijven 'We rijden door de woestijn van Turkmenistan!' dreef ons voort.

Ondanks dat het 36 zware onverharde kilometers waren was het een fantastische weg. Hier hebben we echt de woestijn van Turkmenistan kunnen ervaren. Uitgestrekte zandhopen met enkele begroeiing, lizards die wegsprinten voor de fiets. Hitte, kleine windhozen (met een slurf van een meter of 25 hoog) om ons heen en af en toe letterlijk zandhappen als er een windhoos/ zandhoos ons pad kruiste. Warm water, geen trek vanwege de warmte maar weten dat je lijf wat nodig heeft, zware benen van de slechte weg. Na 36 kilometer en een kop thee bij een familie van een katoenboerderij, bereiken we de asfaltweg richting Mary.

Deze eerste dag willen we echter wat teveel. We kennen onze collegafietsers nog niet zo goed en zij kennen ons ook nog niet. Ongemerkt en onbewust jaag je elkaar een beetje op om een bepaalde plek, het dorpje Hanhowuz, te bereiken. Het dorpje halen we echter niet voordat het donker word en de vele mosquitos dwingen ons onze tent zo spoedig mogelijk op te zetten. De eerste nacht in een vreemd land staan we langs de kant van de weg, een totaal verkeerde plaats voor een goede nachtrust...

Dag 2: Woensdag 15 juli
Afstand: 117 km (10 km voor Hanhowuz – Yalkim)
Tijd: 6 uur en 22 minuten
Gemiddelde: 18,3
Na een slechte nacht door het verkeer, wat zijn weg zocht over het slechte asfalt, en een schreeuwende man (we zaten rechtop in bed na een schreeuw. Er gebeurde gelukkig niets maar de slaap wilde niet terugkomen) staan we om 6.00 uur op, de zon voelt op dit tijdstip al warm aan. Om 7.00 uur zitten we op de fiets en na water en voedsel inkopen in Hanhowuz fietsen we verder richting Mary. In Mary nemen we na 80 km van 12.30 tot 16.00 uur een pauze, het is nu echt te heet om te fietsen. We eten en slapen in het park tussen de vele standbeelden van Turkmenbasi om rond 16.00 uur verder te gaan richting Turkmenabat. De gehele dag valt de wind reuze mee, we fietsen de kilometers redelijk makkelijk weg en om 19.00 uur zetten we onze tent op bij een familie op het erf. We koken zelf en krijgen brood, eieren en yoghurt. We besluiten om de volgende ochtend om 4.00 uur op te staan zodat we om 5.00 uur fietsen en al voor de heetste periode van de dag flinke kilometers kunnen maken.

Dag 3: Donderdag 16 juli 2009
Afstand: 117 km (Yalkim - Ergens in de woestijn)
Tijd: 7 uur en 10 minuten
Gemiddelde: 16,2
In het donker zoeken we om 4.00 uur onze spullen bij elkaar. Wederom hebben we te kort nachtrust kunnen pakken, dit keer vanwege de vele blaffende honden midden in de nacht. Om 5 uur zitten we op de fiets, het is rustig op de weg en voor ons zien we de zon opkomen. Rond 10.00 uur is het gedaan met de vriendelijkheid van de wind. Hij is pal tegen en we maken goed gebruik van elkaar. Binnen de kortste keren zit overal zand. In de oren, de neus, de ogen, de kleren, aan het lijf, “Zand schuurt de maag” zeggen ze dan, nou, liever niet! Om 13.00 uur nemen we een pauze bij een klein eettentje met een grote veranda (Üchaji). We eten wat, drinken koele dranken (anderhalve liter Cola en Sprite hebben we met z'n 2-en binnen enkele ogenblikken meester gemaakt) en proberen wat te slapen. Ook krijgen we hier een boekje in onze handen gedrukt waarin we moeten schrijven. Vele fietsers zijn ons al voorgegaan, verschillende namen kennen we van de weblogs die we tijdens onze voorbereidingen hebben gelezen. Ook Frank van Rijn (fietser en schrijver) heeft in het boek zijn ervaring van de woestijn opgetekend “Life would improve without wind”. Uiteraard hebben ook wij onze namen en website achtergelaten!

Om 15.30 fietsen we verder en rond 19.00 uur zetten we onze tent op achter een grote zandheuvel, gelukkig hebben we enkele zandharingen bij ons zodat ons tentje goed blijft staan. Het is een fantastische plek zo midden in de woestijn. Niemand kan ons zien en wij zien alleen maar zand en de vegetatie van enkele boompjes en struiken. We zorgen ervoor dat onze tassen goed dicht zitten en controleren deze extra op eventuele ongenodigde gasten...

Dag 4: Vrijdag 17 juli 2009
Afstand: 115 km (Ergens in de woestijn- Turkmenabad)
Tijd: 7 uur en 51 minuten
Gemiddelde: 14,5
Wederom staan we om 4.00 uur op en zitten we om 5.00 uur op de fiets. De wind is 's ochtends al aanwezig en na een korte koffiepauze en wateraanvulling bij een tentje (Repetek) langs de weg vervolgen we onze weg naar Turkmenabad. Aan het begin van Turkmenabad krijgen we een lunch aangeboden van frietjes, pasta en een hamburger (welke zo later bleek funest is geweest voor mijn darmstelsel, meer oppassen met voedsel in deze landen!!) en slaan we vlak na Turkmenabad onze tent op in de groentetuin van een lieve familie. We koken zelf maar eten gezamenlijk met de familie en krijgen sinds 6 weken ons eerste biertje ingeschonken, heerlijk na een lange dag fietsen!!!

Dag 5: Zaterdag 18 juli 2009
Afstand: 72 km (Turkemenabad – grens Oezbekistan 31 km – Qarakol)
Tijd: 4 uur en 58 minuten
Gemiddelde: 14,4
Vandaag hoeven we niet meer zo ver om de grens te bereiken. We nemen 's ochtends onze tijd door tot 7.00 uur uit te slapen en met de familie te ontbijten. Daarna rustig naar de grens met wederom flinke tegenwind. Na 2 uren en ietwat provocerende politie aan Oezbeekse zijde staan we om 13.00 in ons 13de land: Oezbekistan!!!

Nu denk je dat de woestijn en de hitte meteen stoppen zodra je Turkmenistan verlaat, niets is minder waar, de woestijn gaat gewoon nog even verder en het blijft flink warm. Nu hebben we echter niet de haast om binnen enkele dagen een land te moeten doorkruisen. Tegen de wind in fietsen we uitgelaten verder en zetten 's avonds onze tent op in de tuin van het belastingkantoor van Qarakol.
We zijn trots dat we de woestijn van Turkmenistan met goed resultaat hebben doorkruist. Het was zwaar vanwege de wind, de zon, de hitte en de 'rush'. We moesten flinke hoeveelheden water meenemen om de dag door te komen. Extra water betekend extra kilo's. Gelukkig was er zeker iedere 80 km een plek om het water aan te vullen. Per dag verbruikten we zo'n 12 a 15 liter vocht per persoon, inclusief koken. Preventief dronken we 2 a 3 keer per dag een zout- en suikeroplossing om niet de waardevolle mineralen in ons lijf te verliezen door het vele zweten. De eerste dagen hadden we af en toe hoofdpijn van de warmte. Door het nemen van voldoende vocht en het dragen van de fietshelm tegen de warme zon werd dit minder. Ook hadden we de eerste dagen last van onze maag, juist door de hoeveelheid vocht kan je buik af en toe flink klotsen! In plaats van in 1 keer een grote slok lijken continu kleine slokjes het medicijn voor dit probleem.
De temperatuur was op het heetst van de dag 44 graden in de schaduw. In de zon hebben we niet kunnen meten maar de 50 graden heeft het zeker aangetikt. Door de lage luchtvochtigheid konden we onze warmte slecht kwijt, het zweet werd meteen door de lucht opgenomen waardoor het niet kon dienen als koeling voor ons lijf. De zoutkringels zaten in onze shirts maar het was niet nat, pas als we in een koele ruimte stonden voelden we het zweet uit onze poriën gutsen. Remco had last van bloed in zijn slijmvliezen en pijnlijke, rode, tranende ogen, waarschijnlijk ook vanwege de lage luchtvochtigheid. Ook is het ons opgevallen hoe snel je lichaam zich toch aanpast aan de gegeven omstandigheden. De laatste dagen voelden wij ons beter dan de eerste.
Op de weg van Mary naar Turkmenabat reed er vrij veel verkeer waardoor we ons niet onveilig hebben gevoeld. Mocht er onverwachts wat gebeurd zijn (geen water/ oververhiting/ problemen fiets) dan was hulp snel gevonden. Gelukkig hebben we hier geen gebruik van hoeven maken!

We zijn blij dat we de uitdaging zijn aangegaan en dat we het hebben volbracht. De woestijn is fascinerend en onwijs mooi om te zien in de dag en zeker ook in de nacht waar je de vele miljoenen sterren kunt aanschouwen. De Turkmenen die wij onderweg hebben ontmoet hebben ons een kleine blik in hun dagelijkse leven gegeven. Ook hier wonen weer lieve, gastvrije en letterlijk en figuurlijk kleurrijke mensen met bijzondere levens, helaas hebben we hier niet meer van kunnen genieten dan de 5 dagen die we hadden gekregen.

Ondanks onze positieve ervaring is dit onze eerste en laatste keer geweest dat wij een woestijn op eigen kracht met de fiets hebben doorkruist. Dit kan niet gezond zijn voor een menselijk lichaam...

We zijn nu in mooi en rustig Buchara. De komende dagen zullen we deze mooie stad ontdekken en daarna onze weg vervolgen naar Samarkand en Duschanbe, Tadzjikistan.

Nieuwe uitdagingen wachten op ons!!!

Lees verder op “Onderweg in Oezbekistan”

Wil je op de hoogte blijven van onze tocht laat dan hier je emailadres achter! Dan laten we je weten als we een nieuw bericht hebben geplaatst.